• Klagen bij de hulpverlener zelf
• Klachtenfunctionaris
• Klachtencommissie
• Geschillencommissie Zorginstellingen
• Tuchtcollege voor de gezondheidszorg
• Inspectie voor de Volksgezondheid
• Burgerlijk rechter
• Andere mogelijkheden
• Gelijktijdig meerdere mogelijkheden

Wanneer tijdens uw verblijf in een zorginstelling iets mis gaat, kunt u de problemen vaak samen met de zorginstelling oplossen. In sommige gevallen volstaan excuses, in andere gevallen zult u de geleden schade vergoed willen hebben. Als u het met de zorginstelling niet eens wordt over de oplossing, kunt u het geschil voorleggen aan de Geschillencommissie Zorginstellingen. U kunt uw klacht alleen aan de Geschillencommissie Zorginstellingen voorleggen, als uw schade in geld waardeerbaar is.

De zorginstelling moet wel bij de Commissie zijn geregistreerd en uw claim mag niet hoger zijn dan € 5.000,-. De commissie kan een klacht behandelen indien de consument de klacht op of na 1 januari 2008 schriftelijk aan de zorginstelling heeft voorgelegd.

Wilt u weten of een ondernemer is aangesloten bij de brancheorganisatie of geregistreerd is bij De Geschillencommissie, dan kunt u dit nazien op de website van De Geschillencommissie (www.degeschillencommissie.nl/). 

De commissie heeft tot taak alle geschillen tussen consument en zorginstelling te beslechten over zaak- en/of personenschade tot en met een totaalbedrag van € 5.000,-. Bij zaakschade kunt u denken aan tijdens de opname in de zorginstelling zoekgeraakte of beschadigde persoonlijke bezittingen, zoals een bril, een scheerapparaat, kleding, schoenen en sieraden. Onder zaakschade valt bijvoorbeeld ook een beschadiging van uw gebit, hetgeen kan gebeuren tijdens het onder narcose brengen. Bij personenschade, ook wel letselschade genoemd, moet u denken aan schade als gevolg van een fout tijdens de (medische) behandeling. U heeft bijvoorbeeld tijdens een wondbehandeling onnodig een infectie opgelopen. Ook als er sprake is van onvoldoende zorgverlening door de instelling, waardoor u schade heeft geleden, danwel u in uw persoon bent aangetast en/of indien u van mening bent dat de zoginstelling onzorgvuldig is omgegaan met uw persoonlijke eigendommen, kunt u bij De Geschillencommissie terecht. Bent u van mening dat de schade hoger is dan € 5.000,-, dan kunt u de zaak niet aan de Commissie voorleggen, tenzij u afziet van uw aanspraak op een hogere vergoeding.

Het klachtengeld bij de Geschillencommissie Zorginstellingen bedraagt € 50,--.

U kunt uw klacht ter beoordeling voorleggen aan de klachtencommissie. Elke instelling en iedere hulpverlener is volgens de Wet Klachtrecht Cliënten Zorgsector verplicht om een klachtenreglement en een klachtencommissie te hebben of bij een overkoepelende klachtencommissie te zijn aangesloten. In het reglement staat vermeld hoe de klachtencommissie uw klacht behandelt. De klacht kan elke hulpverlener en alle andere medewerkers van de instelling betreffen.

Bij de klachtencommissie dient u uw klacht schriftelijk in te dienen. Het is aan te raden het doel dat u wilt bereiken met uw klacht en de punten waarover u een uitspraak wilt hebben in uw klachtbrief aan te geven. De commissie zal meestal eerst nog voorstellen om uw klacht door bemiddeling op te lossen. Als u dat niet wilt en direct behandeling van uw klacht door de commissie wilt, kunt u dat al aangeven in uw klachtbrief.
De commissie laat u weten hoe de procedure verloopt. Hoor en wederhoor dienen te worden toegepast. Dat wil zeggen dat ook degene tegen wie u een klacht heeft ingediend (de aangeklaagde), een kopie van uw brief ontvangt en gevraagd wordt om daarop te reageren. Meestal volgt daarna een hoorzitting waar beide partijen mondeling hun standpunt kunnen toelichten. U kunt zich laten bijstaan door bijvoorbeeld een familielid.
De klachtencommissie laat u en de aangeklaagde schriftelijk weten of uw klacht gegrond (u heeft gelijk), deels gegrond of ongegrond is (u heeft ongelijk) en waarom de commissie dat vindt. De klachtencommissie kan zelf geen maatregelen treffen. Wel kan zij aan de hulpverlener of de instelling aanbevelingen doen over hoe uw klacht opgelost kan worden, en/of in de toekomst kan worden voorkomen. De hulpverlener of instelling moet binnen een maand schriftelijk laten weten of en hoe de aanbevelingen worden overgenomen. Hiervan krijgt u een afschrift. Er is geen wettelijke verplichting om de aanbevelingen van de klachtencommissie te volgen. Er is geen beroepsmogelijkheid.
Als u als patiënt niet zelf een klacht wilt indienen, kunt u iemand machtigen om dit namens u te doen. Ook nabestaanden kunnen een klacht indienen. Er zijn geen kosten verbonden aan deze klachtenbehandeling. 

U kunt als patiënt zelf, of als partner, ouders, wettelijk vertegenwoordiger of andere rechtstreeks belanghebbende schriftelijk ook een klacht indienen bij het Regionaal Tuchtcollege. De betreffende hulpverlener moet dan wel ingeschreven staan in het register van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (BIG). Artsen, tandartsen, apothekers, verloskundigen, fysiotherapeuten, verpleegkundigen, psychotherapeuten en gezondheidszorgpsychologen zijn verplicht zich in het BIG-register in te schrijven. U kunt ook iemand machtigen om namens u een klacht in te dienen. 

Het tuchtrecht is vooral gericht op het handhaven van de normen en het handhaven van de kwaliteitsmaatstaven die in een bepaalde beroepsgroep gelden. Wanneer bijvoorbeeld een arts zijn werk niet volgens deze maatstaven uitvoert, kan een tuchtcollege bindende maatregelen opleggen. Deze zijn: een waarschuwing, berisping, geldboete (vervalt aan de staat), schorsing en gedeeltelijke of gehele ontzegging het beroep uit te oefenen. Het tuchtcollege biedt echter voor u persoonlijk geen oplossing. Dat sluit niet uit dat u een gegrondverklaring van de klacht en het treffen van een maatregel door het tuchtcollege kunt ervaren als genoegdoening. Ook in deze procedure vindt hoor en wederhoor plaats. U kunt geen schadevergoeding toegewezen krijgen door het tuchtcollege. De tijd van de gehele procedure kan oplopen van een half jaar tot een jaar of langer. U kunt zich laten bijstaan door bijvoorbeeld een familielid. Er zijn geen kosten verbonden aan deze klachtenbehandeling. Door u zelf ingeschakelde juridische bijstand of deskundigheid komt wel voor uw rekening.

Zowel klager als aangeklaagde kunnen tegen de uitspraak in beroep gaan bij het Centraal Tuchtcollege voor de gezondheidszorg.